مجید روهنده
در این ویستار واژگان نوساز و نویاب خود را در دسترس همگان می‌گذارم
گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ


همتاهای ایرانی برای واژگان ناایرانی

مدیر وبلاگ : مجید روهنده
نویسندگان

واژه ایرانی هس که عرب آنرا حس مینویسد دارای دو ریشه و دو معنا است:

 

1- واژه هس از ریشه پیشاهندواروپایی ayǝs- به معنای جستجو seek به دست آمده که با واژه آذری ایستک (آرزو شده) و واژه اوستایی اش و واژه سنسکریت iSa इष و واژه روسی искать و واژه انگلیسی ask (پرسیدن) همریشه است. ممکن است که اش ریشه واژه عشق باشد زیرا در هندی کهن ī̆ṣma- نام دیگر خدای عشق Kāmadeva=god of love (کام دیو) بوده است. از همین ریشه لغت عربی حس به دست آمده مانند: یَا بَنِیَّ اذْهَبُوا فَتَحَسَّسُوا مِنْ یُوسُفَ وَأَخِیهِ «قرآن مجید» اى پسرانم بروید و از یوسف و برادرش جستجو (پرسش) کنید.

 

2- واژه هس از ریشه عیلامی-دراویدی *hi-iš (هی-ای=علم+پسوند اش=دادن) به معنای شناخت به دست آمده که با واژگان ایرانی ایور (ای=علم+ور=بزرگ) به معنای یقین و اسم (اس+ام=شیم در پهلویک) به معنای شناسه دار همریشه است. از همین ریشه لغت *hassa در عربی و لغت *ass در اوگاریت (سوریه کهن) به معنای حس کردن to feel به دست آمده است. ای *ey- یک واژه کهن از زبان دراویدی به معنای دانستن فهمیدنto know how to, understand  است. عرب از ریشه فرضی حس+س واژگان جعلی احساس محسوس احساسات حساس حساسیت را به دست آورده است.

حسگر=هسگر- sensor

محسوس=هسرس (مانند فهمرس=مفهوم و چمرس=معقول)

حساس=هسمند-هسناک-تیزهس (مانند هوشمند-بیمناک-تیزهوش)- sensitive

احساس=هسیاد (مانند بنیاد از پسوند آد-هاد که مانند باب افعال حالت گذرایی/متعدی به واژه میدهد)

احساسات=هسیادها

حساسیت=هسندگی (مانند گزندگی)- sensitivity

 حواس=هسگان (گان=گروه مانند صدگان)


*پیور:

ON THE GENETIC AFFILIATION OF THE ELAMITE LANGUAGE by George Starostin





نوع مطلب :
برچسب ها : ریشه واژه حس، ریشه واژه اسم، ریشه واژه ایور،
لینک های مرتبط :
مجید روهنده
دوشنبه 25 آذر 1398

واژه موشک که در پارسی میانه به شکل Mesak* ثبت شده از ریشه اوستایی maēɵ* به معنای فرستادنsend  به دست آمده همانطور که لغت لاتین missile=موشک ازmittere  به معنایto send  ساخته شده است. بدل شدن س به ش مانند بدل شدن رسک-رشک و بدل شدن میسک به موشک مانند بدل شدن بودار-بیدار است.

 

*بنمان:

Iranica in the Achaemenid Period (ca. 550-330 B.C.): Lexicon of Old Iranian by Jan Tavernier





نوع مطلب :
برچسب ها : ریشه واژه موشک،
لینک های مرتبط :
مجید روهنده
جمعه 15 آذر 1398

واژه ایرانی هوا از واژه اوستایی *وای  vāyبه معنای هوا air به دست آمده زیرا افزودن هـ به آغاز واژگان شیوه ای برای رساتر شدن آوای آنان بوده همانطور که روم (کشور) را در ایران هروم میخوانده اند. بهمینسان واژه *هدف از ریشه ایرانی دف (دفک=نشانه تیر) ساخته شده همانطور که واژه هویج از لغت ایرانی ویج=ریشه و هوس که از واژه اوستایی وس=آرزو به دست آمده است.

تهویه=هواور (ور=چرخاندن و یا هوا+آور)

اهداف=هدفها

 

*بنمان: فرهنگ ابوالقاسم پرتو-برابرهای ایرانی برای واژگان بیگانه





نوع مطلب :
برچسب ها : ریشه واژه هوا، ریشه واژه هدف، ریشه واژه هواور، همتای واژه تهویه،
لینک های مرتبط :
مجید روهنده
پنجشنبه 7 آذر 1398

از واژه ایرانی *توژی به معنای پخش خوراک در مهمانی کودکان لغت عربیزه توزیع (پخش کردن) به دست آمده که عرب از آن ریشه فرضی وزع را ستانده و سپس واژگان موزع و توزع را جعل کرده است. چسباندن ع به انتهای واژگان ایرانی مانند dav (دورساختن در اوستایی)←دف=دفع (دکتر محمد مقدم-راهنمای ریشه فعلهای ایرانی) روش رایج عربیزه کردن آنها بوده است.

توزیع=توژی-توزی

موزع-توزیع کننده=توزیگر


*بنمان: برهان قاطع





نوع مطلب :
برچسب ها : ریشه واژه توزیع،
لینک های مرتبط :
مجید روهنده
چهارشنبه 6 آذر 1398

 واژه ایرانی *پیرپ patirapa (پی-پتی=بر-به+رپ=کمک) همتای لغت عربی تایید از ریشه اوستایی rapa- به معنای حمایت پشتیبانی یاری support  به دست آمده که با واژه عربیزه رفیق (رپ+ایک-ایگ) همریشه است. عرب از ریشه فرضی رفق واژگان جعلی مرفق رفاقت مرافق و مرافقت را به دست آورده است.

تایید=پیرپ

موید moayed-تایید کننده=پیرپگر

موید moayad- تایید گرفته=پیرپگیر

تاییدیه=پیرپ نامه


*بنمان:

Elam and Persia edited by Javier Álvarez-Mon and Mark B. Garrison Winona 





نوع مطلب :
برچسب ها : ریشه واژه پیرپ، ریشه واژه رفیق، ریشه واژه پیرپگر، ریشه واژه پیرپ نامه، ریشه واژه پیرپگیر،
لینک های مرتبط :
مجید روهنده
دوشنبه 4 آذر 1398




آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic