مجید روهنده
در این ویستار واژگان نوساز و نویاب خود را در دسترس همگان می‌گذارم
گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ


همتاهای ایرانی برای واژگان ناایرانی

مدیر وبلاگ : مجید روهنده
نویسندگان

الف-روز آدینه قائد به سلام خوارزمشاه آمد و مست بود، ناسزاها گفت و تهدیدها کرد، خوارزمشاه احتمال کرد (تاریخ بیهقی). ب- بدادم ناصبی را پاسخ حق ۞ نخواهم کرد زین بیش احتمالی (ناصر خسرو).

 

دو مثال بالا نشان میدهند که معنای لغت عربی احتمال همانا تحمل-بردباری است و هیچ رپتی (ربطی) به لغت probability (=احتمال) به معنای حتمن البته حکمن یقینن ندارد. بدینسان روشن میشود لغت احتمال در معنای حتمی که از آن واژه جعلی محتمل را به دست آورده اند از ریشه دیگری ساخته شده است. 

 

واژه اوستایی هثیم haiθīm* به معنای راست درست واقعی true که امروزه حتم یا هتم خوانده میشود از ریشه سنسکریت सत् sat به دست آمده که در فهرست ریشگان هندواروپایی به شکل sat ثبت شده و از آن واژگان جعلی محتوم و محتومه را ساخته‌اند. لغت حتم با پذیرفتن پسوند آل یا ال به شکل حتمال-حتملاحتمال به معنای «راست آورد-واقع شدنی-حتمی» درمیاید که در گویشهای محلی آنرا یتمل میخوانند.

 

دانستنی است لغت انگلیسی probability و لغت آلمانی Wahrscheinlichkeit و لغت روسی вероятность که همتای لغت احتمال هستند از ریشگانی ساخته شده اند که معنای راست درست گواهی شده میدهند. بنابراین وختی (وقتی) که احتمال چیزی را حساب میکنند میخواهند راست آمدن و واقع پذیری آنچیز را بیابند.

 

یادآوری: لغت مربا که در عربی به معنای «تربیت شده» ولی در زبانهای ایرانی به معنای «شیرین» است نشان میدهد که نباید معنای واژگان را فقط با معیارهای عرب شناسانه به دست آورد. مثال دیگر لغت «مصالح فروشی» است که در عربی به معنای «فروشگاه مصلحتها» ولی در زبانهای ایرانی به معنای «فروشگاه ابزار ساختمان سازی» است.

 

*پیرس: The Esoteric Codex: Zoroastrian Legendary Creatures By Major Ranft





نوع مطلب :
برچسب ها : ریشه واژه حتم، ریشه واژه احتمال،
لینک های مرتبط :
مجید روهنده
شنبه 16 بهمن 1395




آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی
به سایت ما خوش آمدید
کلیه حقوق این وبلاگ برای مجید روهنده محفوظ است